Quedo marabillada con estas dúas que sempre forman un dúo e me fan pensar nun clon, nun twing ou nunha casualidade amorosa.
Deixo quedar aquí esta mañán, na que tamén recollín champiñóns no prado que os dá; mazáns xugosas para facer zume e letras que fan do meu paseo unha historia.
Hoxe agardábame unha visita ao meu antigo cole que deixei no 2011 e no que me despedín do ensino público. O motivo non era outro que unha charla sobre toponimia, na que estaba moi interesada por ser un tema no que ando a traballar ultimamente.
Empezarei polo principio. Hai que chamar ao timbre dende a porta do patio. O primeiro que vexo son dous murais de graffiti. No primeiro aparece a imaxe da mestra Concepción López Rey que da nome ao CEIP.
Xunto a este mural, hai outro que representa ao noso músico máis coñecido da Valeira: Florencio, que era cego e tocaba o violín polas aldeas naqueles tempos nos que eu era aínda unha moza nova. Non podía faltar esta imaxen!
Era a hora do recreo e ás 12 viría Vicente Feijóo, xeógrafo e lingúista galego, coordinador da Unidade Técnica de Toponimia da Real Academia Galega que leva o proxecto colaborativo Galicia Nomeada, unha iniciativa da Xunta de Galicia para recuperar, cartografiar e conservar a microtoponimia galega.
A idea era presentala ao profesorado e alumnado deste centro para que colaboren na recollida de topónimos das súas parroquias. A charla estaba aberta a outros e outras asistentes, como é o caso de tres personas máis que fomos a ela polo noso interese no tema.
Puiden ver os grandes cambios que se fixeron no cole dende que eu marchei. Pola data que era, en vísperas do Samaín, compre dicir que a decoración era ao xeito desta celebración, que, dito sexa de paso, introducín eu cando impartía as aulas de inglés, por ser esta unha das unidades didácticas: o Halloween e que empezamos a celebrala dende daquela ata o día de hoxe.
Tamén puiden ver aulas adicadas á rádio, a remodelación da antiga biblioteca como aula de usos múltiples, desplegable no caso de facer falla todo o local, tal como o esixía a charla de hoxe.
Vicente foinos explicando paso a paso todo o procedimento para "toponizarnos", os primeiros pasos que consistían en rexistrarnos na aplicación Galicia Nomeada e logo explorar todos os contidos e ferramentas dispostas a facilitarnos o camiño (se somos quen de dar con él).
Eu xa levaba o meu proxecto medio encamiñado pero non vía a maneira de situalo nun mapa e poñerlle os nomes dos lugares que coñecín de nena e que desaparecerán se non deixamos rastro deles pois so as persoas maiores lembran eses microtopónimos xa que o aparcelamento das leiras convertíunos en parcelas que levan un número e que dalgún xeito borraron os límites daquel minifundio con nomes preciosos e siñificativos xa que por algo se chamaban así, porque os seus nomes están fundados en realidades obvias que eran de todos coñecidas, ou non. Podiamos nomear algunhas e non saber qué siñificaban. Hoxe temos moitas axudas para poder delucidar aquela iñorancia porque hai estudos que nos axudan.
A rapazada, de idades entre os oito e dez anos aguantou duas horas con interese, fixeron preguntas, estaban interesados/as non nomes dos seus lugares, querían saber por qué se chamaban así. Era hora do xantar e aínda tiñan preguntas que facer. Esta nova xeración que se manexa ben coa tecnoloxía, de seguro que farán un bo traballo e aprenderán a querer eses nomes que aínda escoitan nas súas aldeas case despoboadas nas que xa non se fala das leiras.
Comparto con todos eles e elas esa curiosidade e agardo ser quen de manexarme coa aplicación que andaba procurando dende hai tempo para sinalar nun mapa todos os lugares da miña parroquia, de cando era nena e acompañaba ás miñas primas no pastoreo das vacas de prado en prado, e na saca das patacas de leira en leira.
Neste segundo día de setembro, empezou o día con néboa mesta por onde eu vivo. Case desisto de ir á praia como tiña pensado facer, pero sendo muller que non se arreda por tan pouca cousa, puxen pé ao pedal. Non quere isto dicir que fose en bici, senón que dende o nacemento do río Eo ata onde desemboca hai un bo treito. Nada mellor que viaxar soa para ir modelando a viaxe segundo os meus desexos. Así foi como decidín parar a coñecer Figueras ou As Figueiras, (Asturias). Para ir á praia de Arnau sempre atraveso esta vila pero sen adentrarme nela. Hoxe, pagou a pena percorrela a pé. Un galimatías de rúas que seguramente me ían levar a algures, de seguro, ata o porto. E así foi. No percorrido fun tomando fotos do que me chamaba a atención: pombais, igrexa, fontes, edificios importantes...
Este pombal é ún de entre outros que logo atopei. Tamén abondan as palmeiras e hai reliquias do seu pasado indiano. Conta con uns seiscentos habitantes actualmente. É parroquia do concello de Castro Pol. Ten unha historia ben curiosa que pode atoparse no Google. Rúas empinadas e estreitas que terman de construccións antigas levan nomes de escritores e outros persoeiros. As casas case todas son de ún ou dous andares aínda que tamén as hai de máis.
A vida, se é que pode dicirse que a hai neste mes de setembro, está como detida nun cuadro. Apenas se atopa un negocio ou un local aberto no que poida tomar un café, (aínda que ao final se me deu ún por caridade). Todo parece durmido a esa hora da mañá. Nin un supermercado aberto, se é que hai algún.
Pero así podo ver mellor todo aquelo que me chama a atención, como unha fonte, chamada Fonte de Pelamio, primeira fonte potable da vila onde se facía o pelado das peles desolladas no matadeiro.
Ten un porto deportivo no que se poden alugar embarcacións para percorrer a ría de Ribadeo.
Quería dicir que o Eo no seu encontro co mar, é acollido por estas tres vilas: Ribadeo, Castro Pol e As Figueiras. As dúas últimas son do Principado de Asturias pero fálase galego por esa proximidade a Galiza. Un galego cun sotaque naviego-asturiano que varía de vila a vila.
Por certo, cando andaba a percurar un café, vin a furgoneta da panadería Mousende de Taramundi da que son clienta. Falei co panadeiro, que aínda que non é o que ven por Fonteo, sabía de min xa que meus pais mercábanlle o pan ao dono, Germán. Entraron a tomar unha cervexa e eu, por fin, un café, feito por misericordia e polo que so paguei 1 euro, pois non tiña troco o camareiro.
Outra das construccións que me chamaron a atención e que non sei ben o que é. Mal sitio para aparcar coches nesta vila.
Vista de Ribadeo, dende As Figueiras.
Vista de Castro Pol. Lembro unha vez, cando era nena, foramos nunha excursión a Ribadeo e dende alí cruzaramos en barco ata Castro Pol. Agora xa non hai ese tipo de barcos. Pasa como dende Rianxo a Vilagarcía, tamén acabaron por desaparecer ao ter coches a xente e haber estradas e pontes.
Outra das fontes que está baixando para a praia (se pode chamarse así) xunto ao porto. Hoxe, tamén hai un astaleiro e no seu día chegou a ter sete conserveiras.
Aquí podemos ver o porto tanto o deportivo como o pesqueiro. Tamén un barco grande no astaleiro.
Vista dunha rúa estreita con casas antigas.
O merendeiro incrementou o número de mesas e estaban todas libres. Nótase que en setembro hai menos veraneantes. Pero a min é cando máis me gusta ir ás praias.
Por non faltar, non faltóu nin a alfombra vermella, na que desfilaríamos unha boa ringleira de xente de todas as idades, tallas, cores, e mesmo un canciño que acompañóu á súa dona.
Xuntouse moitísimo público chegado de todas partes. Había coches por toda a contorna. Houbo asentos para unha boa parte deles pero a maioría tivo que estar de pé perante máis de dúas horas como mínimo.
A organizadora Nely, fixo tamén de presentadora durante todo o desfile, e Toni, a súa parella, encargóuse de poñerlle música a cada pase.
Houbo tamén un stand con diversos obxectos de artesanía, libros, complementos... e ao rematar, agardábanos dentro unha degustación de petiscos de todas clases acompañados de bebidas. Non se cabía na planta baixa da casa!
O desfile resultóu ser todo un éxito. Moito máis do agardado e seguramente se continue nos vindeiros anos.
As Costureiras Terras do Eo, mostraron as prendas que elas mesmas fixeron nas aulas de costura con Nely, e outros modelos foron aportados polas deseñadoras Nelia Justicia, da Asociación Costureiras Terras do Eo, e María Rubio, Almacens San Pedro de Castroverde.
Polo que a min me concerne, direi que me vin diante dun novo reto ao ser proposta para participar no desfile de moda. Algo que a min sempre me gustóu, pois se ben non son quen de ver un partido de futbole na tele, as pasarelas acapararon a miña atención en numerosas ocasións.
Miña nai foi costureira, e eu, fixen de modelo dela polo menos para a roupa que me facía, incluído o vestido de Comuñón que non había outro coma él en todo Baleira.
Pero o que menos agardaba era sair desfilando nunha pasarela de verdade!
Falando da miña vida, foi unha continuación de retos que souben superar con éxito. Sempre me gustou implicarme a fondo no que fixen, mesmo como camareira de habitacións en hoteis como nas veneimas en Francia, como no chocolate en Suíza, e sobre todo, no meu traballo como ensinante perante case trinta anos, nos que levei a cabo intercambios internacionais de alumnado e profesorado. A maiores aínda acabei unha licenciatura en Antropoloxía Social e Cultural. Agora practico xaponés, toco o acordeón...entre outras cousas.
Á miña edade, é todo un luxo poder desfilar nunha pasarela sen complexos e con soltura.
Deixo aquí algunhas fotos da miña pegada con zoquiños de madeira, co río soando na fonte, lixeira como a súa auga e sentindo que os meus soños dun rural en movimento vai tomando xeito!
Parabéns a todas as persoas que fan posible estas actividades.
Cando as imaxes falan por sí mesmas, non é necesario moito máis. Pero contarei a experencia da miña visita a este local creado á medida para gardar a memoria dun pintor lucense: José Vázquez Cereijo, sobriño do poeta Luís Pimentel.
Era un venres e quedara con Anne Nikitik na Rúa do Prado, 27, A Milagrosa, Lugo, para que me ensinara este lugar adicado á custodia da obra do seu falecido home, José Vázquez Cereijo.
Primeiro direi como coñecin a Ann. Ela ocupou o meu posto de profesora de inglés no CEIP de Baleira cando eu pasei á xubilación. Sorprendeume que sendo escocesa, de ascendencia bielorusa, se fixera profesora mediante oposición e conseguise un posto nesta escola rural na que pasou varios anos. O seu galego é moito mellor co meu e o seu estilo como ensinante, lémbrame sempre ás profesoras inglesas que eu coñecín nos meus cursos en Inglaterra e Irlanda, ou nos de perfecionamento aquí en Galiza.
Moi creativa e multifacética, sempre deu o mellor de sí para conseguir que o alumnado tomara en serio a lingua estranxeira, a través do teatro, a música, xogos...
Ela coñecera ao noso pintor en Madrid. De feito deulle aulas de inglés cando él vivía tamén en Madrid.
De aí saíu unha relación que os levaría a ser parella e logo de viaxar por moitos sitios decidiron asentarse en Lugo na casa da Praza Maior que todos coñecemos como a casa de Luís Pimentel.
Cando él falecéu, Ann quedóu con toda a súa obra e sen saber qué facer con ela. Pedíu asesoramento mesmo ao escultor Paco Pestana e foi editando folletos para dibulgala pero aspiraba a moito máis. A algo que só o seu tesón, vontade e esforzo a levaría a mercar dous locais no bairro da Milagrosa para crear unha fundación na que se recolle o legado do pintor, con todas as súas obras, recordos, coleccións... e conseguíuno. Cóntame que tivo moita axuda para o seu proxecto, aínda sen terminar, pois vai ser ampliado e reformado e ela non vai parar ata conseguir que todas as cousas que hoxe se atopan archivadas, estén expostas como se merecen.
Os meus parabéns e que alguén que puxo tanto amor e empeño no que foi sempre o seu soño, teña a visibilidade que se merece, tanto a obra do pintor como o traballo de Ann Nikitik por conservala.
.jpg)
